Belemtürk Haber Merkezi – Fransa Parlamentosu, tedavisi mümkün olmayan ve ağır hastalıklarla mücadele eden hastalara belirli şartlar altında tıbbi destekli yaşam sonlandırma hakkı tanıyan yasa teklifini kabul etti. Karar, ülkede yaşamın son dönemine ilişkin yıllardır devam eden siyasi ve toplumsal tartışmalarda önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte, daha önce Fransa’da yasak olan tıbbi yardımlı intihar uygulamasının belirli koşullar altında mümkün hale gelmesinin önü açıldı. Ancak yasa, birçok Avrupa ülkesindeki uygulamalardan farklı olarak oldukça sıkı şartlar içeriyor.
Meclis Süreci Tamamlandı
Yasa tasarısı daha önce Fransa Ulusal Meclisi’nde kabul edilmiş, ancak Senato tarafından reddedilmişti. Fransa Anayasası’na göre hükümetin böyle bir durumda Ulusal Meclis’e son sözü verme yetkisi bulunuyor.
Meclis, metni yeniden onaylayarak yasama sürecini tamamladı.
Ancak yasa henüz yürürlüğe girmiş değil. Başbakan Sébastien Lecornu, düzenlemeyi Anayasa Konseyi’nin incelemesine sunacaklarını açıkladı. Konseyin, yasanın anayasa ile uyumlu olup olmadığını değerlendirmek için yaklaşık bir ay süresi bulunuyor. Yasanın yürürlüğe girmesi ancak bu incelemenin ardından mümkün olacak.
Macron’un 2022’deki Vaadi Gerçekleşiyor
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2022 yılındaki yeniden seçilme kampanyasında yaşam sonu kararlarıyla ilgili yeni bir yasal düzenleme yapılacağı sözünü vermişti.
Yeni yasa, Fransa’da 2012 yılında eşcinsel evliliğin yasallaştırılmasından sonraki en önemli sosyal reformlardan biri olarak görülüyor.
Yasada Çok Sıkı Şartlar Bulunuyor
Yeni düzenleme, yardımlı ölüm hakkını herkese açık hale getirmiyor. Uygulama yalnızca belirli sağlık koşullarını karşılayan hastalar için geçerli olacak.
Fransa’daki sistem, Belçika’daki ötenazi uygulamasından da farklı olacak. Yeni yasaya göre temel uygulama tıbbi yardımlı intihar şeklinde olacak.
Buna göre:
Hasta, yaşamını sonlandıracak ilacı kendisi kullanacak.
Bir doktor veya sağlık çalışanı süreç sırasında yanında bulunacak.
Hastanın fiziksel durumu ilacı kendi almasına izin vermiyorsa, doktor ilacı uygulayabilecek. Bu durumda işlem ötenazi kapsamına girecek.
Yasadan yararlanmak isteyen kişilerin:
18 yaşından büyük olması,
Fransız vatandaşı olması veya Fransa’da yaşaması,
Tedavi edilemeyen, ciddi ve yaşamı tehdit eden bir hastalığa sahip olması,
Hastalığın ileri veya ölümcül aşamasında bulunması,
Dayanılmaz ve tedavi edilemeyen acı çekmesi,
Kararını özgür iradesiyle ve bilinçli şekilde vermesi gerekiyor.
Sadece psikolojik rahatsızlık nedeniyle yaşamını sonlandırmak isteyen kişiler bu kapsamın dışında tutulacak. Ayrıca ağır psikiyatrik hastalıklar veya Alzheimer gibi bazı nörodejeneratif hastalıklar da düzenlemeden yararlanamayacak.
Belçika’daki Sistemden Farklı Olacak
Fransa’nın yeni düzenlemesi, komşu ülkesi Belçika’daki ötenazi yasasından farklı özellikler taşıyor.
Belçika’da belirli şartlar altında hem fiziksel hem de psikolojik acılar nedeniyle ötenazi talebi değerlendirilebiliyor. Hastanın karar verme yetisinin bulunması şartıyla süreç yasal olarak uygulanabiliyor.
Fransa’da ise yeni yasa ağırlıklı olarak hastanın kendi hayatına son vereceği yardımlı ölüm modeli üzerine kuruluyor.
Toplumda Destek Yüksek
Fransa’da yaşlanan nüfus ve kronik hastalıkların artması, yaşam sonu kararları konusundaki tartışmaları yıllardır gündemde tutuyor.
Mevcut sistemde doktorlar, ölümcül hastaların son dönemlerinde ağrıları azaltmak amacıyla palyatif sedasyon uygulayabiliyor ancak ötenazi veya yardımlı intihara izin verilmiyordu.
2023 yılında yapılan bir araştırma, Fransız toplumunun büyük bölümünün yaşam sonu yasalarının gevşetilmesini desteklediğini ortaya koydu. Kamuoyu araştırmaları da bu desteğin son 20 yılda arttığını gösteriyor.
Yaşam hakkı ve onurlu ölüm hakkını savunan Association pour le Droit de Mourir dans la Dignité (ADMD) adlı kuruluş, yasanın kabul edilmesini olumlu karşıladı.
Kuruluş, düzenlemenin insanların “dayanılmaz acılar karşısında kendi kararlarını özgür ve bilinçli şekilde verebilmesine” olanak sağlayacağını savundu.
Muhalifler Endişeli
Yasaya karşı çıkan kesimler ise özellikle yaşlılar, engelliler ve ağır hastalar üzerinde baskı oluşabileceği uyarısında bulunuyor.
Bazı dini liderler ve muhafazakâr siyasetçiler, düzenlemenin kötüye kullanılabileceğini savunuyor.
Aşırı sağcı Ulusal Birlik (Rassemblement National – RN) partisinden Christophe Bentz, yasa teklifini daha önce “çok tehlikeli” olarak nitelendirmiş ve istismar riskine dikkat çekmişti.
Belçika’ya Yapılan Başvurular Azalabilir
Yeni yasayla birlikte Fransa, İsviçre ve bazı ABD eyaletlerinde uygulanan yardımlı ölüm sistemlerine katılmış olacak.
Ötenazi ise belirli şartlarla Hollanda, Belçika, Lüksemburg, İspanya, Portekiz, Kanada, Avustralya ve Kolombiya gibi ülkelerde yasal olarak uygulanıyor.
Fransa’da yasal seçenek bulunmadığı dönemlerde, hayatının sonunu kendi kararıyla belirlemek isteyen bazı Fransız vatandaşları Belçika’ya başvuruyordu.
2024 yılında Belçika’da yabancı uyruklu 120 kişinin ötenazi aldığı, bunların büyük bölümünün Fransız vatandaşı olduğu bildirildi.
Ancak Belçika’ya başvuru süreci birçok hasta için kolay olmuyor. Bazı hastalar izin çıktığında seyahat edemeyecek kadar güçsüz hale gelirken, özellikle psikolojik nedenlerle yapılan başvuruların sonuçlanması bir yıldan fazla sürebiliyor.
Fransız şarkıcı Nicole Croisille de Belçika’da ötenazi başvurusu yapmayı planlayan isimlerden biriydi. Ancak planlanan tarihten kısa süre önce Paris’te hastaneye kaldırıldı, üç gün boyunca palyatif sedasyon uygulandı ve hayatını kaybetti.
O dönemde Fransa’da ötenazi için yasal bir seçenek bulunmuyordu.
Belçika
Avrupa
Avrupa
Antwerpen
Avrupa
Avrupa
AVRUPA
