Tükenmişlik sendromunun belirtileri ve tadavisi

0

BEĞENDİM

0

Belemtürk Haber Merkezi – Tükenmişlik sendromu, iş göremezliğin temel nedenlerinden biri olmasına karşın, hala hiçbir ders kitabı bu durumu tam anlamıyla tanımlayamıyor.

KU Leuven Üniversitesi Psikiyatri Merkezi’nde görevli psikiyatrist Stephan Claes, tükenmişlik sendromunu gösteren altı belirti olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, bu belirtilerden herhangi birini fark ettiğinizde neler yapabileceğinizi açıklıyor.

1. İşten sonra kendinizi zihinsel olarak yorgun hissedebilirsiniz

Kronik stres, enerjinizi tamamen tüketebilir ve genellikle iş hayatındaki baskılar ile ilişki kaynaklı gerilimlerin birleşiminden doğar. Tükenmişlik riskini artıran en önemli etkenlerden biri mükemmeliyetçiliktir. Hem işinizde başarılı bir çalışan, hem ideal bir ebeveyn, eş veya arkadaş olmaya çabalar, hem de sağlıklı kalmak ve keyif aldığınız hobilerle meşgul olmak istersiniz.

2. Motivasyon ve umursamazlık yaratabilir

Bu durum, bazı insanlarda karamsarlık yaratabilir; motivasyonlarını kaybedip çevresindekileri umursamamaya başlayabilirler. Genellikle bu tür şikayetler, çalışma koşulları üzerinde yeterince söz hakkına sahip olmayan bireylerde daha sık gözlemlenir. Bu kişiler, görevlerinde özgürlüklerinin olmadığını hissedebilir ya da öngörülemez bir patronun insafına bırakılmış gibi bir algıya kapılabilirler.

3. Sizde aşağılık ve başarısızlık duygusu hissettirebilir

Bunu başaramıyorum, başarısız oldum… Hastalar genellikle yoğun bir aşağılık duygusuyla mücadele ederler.

4. Dikkatinizi toplamakta zorlanırsınız

Dikkat süreniz zamanla giderek kısalır. Yaklaşık on dakika sonra, odaklanma yeteneğiniz zayıflamaya başlar. Zihniniz bulanıklaşır ve düşünceleriniz netliğini kaybeder. Başınıza donuk ve ağır bir his hakim olur.

5. Fiziksel ağrılar yaşayabilirsiniz

Tükenmişlik sendromu genellikle karın ağrısı, kramplar veya düzensiz bağırsak hareketleri gibi fiziksel semptomlarla birlikte ortaya çıkar. Bunun yanı sıra baş ağrısı, omuz ve çene ağrıları ile uyku problemleri de sıkça rastlanan belirtiler arasındadır. Pek çok kişide irritabl bağırsak sendromu ya da kronik yorgunluk sendromu teşhis edilmesi de bu duruma eşlik edebilir.

6. Sinirli ve ani ruh hali değişimleri yaşayabilirsiniz

Bu özelliği kendinizden ziyade başkasında daha çabuk fark edebilirsiniz. “Örneğin, eşiniz işten eve gelir ve ondan tatil planlarını gözden geçirmesini istediğinizde endişeli veya öfkeli bir tepki alırsınız. O zaman bir şeylerin ters gittiğini hissedersiniz.”

Tükenmişlik sendromunu 8 adımda yok edebilirsiniz

1. Egzersiz mutluluk hormonu salgılatır

Düzenli egzersizin fiziksel yararları kadar psikolojik yararları da çok fazla. Bireyin özsaygısını artırarak stres yönetimi üzerindeki etkisi egzersizin en önemli faydalarından biri. Çünkü egzersiz yaparak vücut endorfin gibi mutlu kimyasalları salgılamaya başlar. Bu da tükenmişlik sendromu açısından önemli. Araştırmalar egzersizin, bireyde yarattığı olumlu etkiyle depresyon, kronik ağrı, anksiyete ve uyku problemlerinde önemli etkisi olduğunu gösteriyor. Beden formunuzu güçlendirdikçe, fiziksel olarak kendinizi geliştirdikçe sadece iyi görünmekle kalmayıp problemlere daha farklı bakma, çevrenizde olup biteni daha sağlıklı algılama ve doğru iletişim kurma becerinizi de geliştirebileceksiniz.

2. Atıştırmayın, oturarak yemek yiyin

İş hayatının yoğun temposunda, öğün atlama, dengesiz beslenme ve aşırı kafein, şeker, tuz ile yağ tüketimi gibi sağlıksız alışkanlıklar oldukça yaygın. Halbuki doğru beslenme sadece fiziksel sağlığımızı değil, aynı zamanda duygu durumumuzu da olumlu yönde etkiler. Araştırmalar, sağlıklı bir beslenme düzeni ile stres yönetimi arasında güçlü bir bağlantı olduğunu ortaya koymaktadır. Güne kahvaltıyla başlamak, kan şekerinizin dengede kalmasını sağlayarak size daha enerjik bir başlangıç yapma imkânı sunar ve iş yoğunluğuna fiziksel ve duygusal açıdan daha hazırlıklı olmanızı destekler. Ayrıca, öğle yemeğinde ayaküstü atıştırmalıklardan ziyade, en az 20 dakika boyunca oturarak yemek yemeye özen göstermek hem bedeninizi hem ruhunuzu doyurarak yenilenmenize katkı sağlar.

3. Sevdiklerinizle vakit geçirin

Aile ve arkadaşlar, bireyin sosyal hayatında önemli bir yer tutar. İş ve aile-sosyal hayat arasındaki denge, iş başarısı üzerinde de belirleyici bir etkiye sahip olabilir. Keyifli ve tatmin edici bir günlük yaşam, iş motivasyonunu yükseltebilir. Yoğun iş hayatında ve günlük yaşamın koşturmacasında karşılaşılan zorluklarla başa çıkmada, aile ve arkadaşların destekleyici rolü oldukça büyüktür. Çevrenizdeki insanlardan destek almaya özen gösterin ve sevdiklerinizle, ailenizle ve arkadaşlarınızla daha fazla vakit geçirmek için zaman ayırın. Sosyal bir alan, iş streslerinin hafifletilmesinde etkili bir çözüm sunacaktır. Tükenmişlik sendromunun önüne geçmek adına aile bağlarını kuvvetlendirmek ve arkadaş çevresiyle daha sık bir araya gelmek, ruhsal sağlığa katkı sağlayabilir.

4. Hobilerin önemini anlayın

Günlük hayatın koşuşturması ve iş yaşamının ağırlığı, zamanla ruh halinizi olumsuz etkileyebilir ve yaşam enerjinizi düşürebilir. Sürekli bir yerlere veya işlere yetişmeye çalışırken, kendinize küçük de olsa bir mola vererek özel bir alan yaratmayı ihmal etmeyin. Zaman değerli ve farkında olmadan hızla akıp gider. İş yerinde üstlendiğiniz tüm sorumlulukların yarattığı yükü, ilgi alanlarınıza uygun hobiler edinerek hafifletebilirsiniz. Günlük yaşamın stresiyle başa çıkmada sosyal ve kültürel etkinliklerin ne denli önemli olduğunu unutmayın.

5. Öğrenmeyi bırakmayın

Çalışma hayatında, görev ve sorumluluklarınız eğitim aldığınız alanın ve bilgi birikiminizin dışında kaldığında, işi anlamak ve zamanında tamamlamak için daha fazla çaba göstermeniz gerekebilir. Bu durum, zamanla kendinizi yetersiz hissetmenize yol açabilir. Bu sebeple, mesleğinizle ve sorumluluk alanınızla ilgili bilgi düzeyinizi artırmak adına kendinizi geliştirecek eğitimlere katılmanız faydalı olacaktır.

6. İşlerinizi paylaşmaya çalışın

Tükenmişlik sendromu genellikle iş hayatından kaynaklanan bir sorun olduğu için, öncelikle üstlendiğiniz işin türü, miktarı ya da sizi aşırı derecede zorlayıp zorlamadığına dikkat edin. Bu tür bir durumla karşılaştığınızda, gerektiğinde yardım almaktan çekinmeyin.

7. Odağınız iş olmasın

İş ve özel hayat dengesini korumak büyük bir önem taşır. Bu denge bozulduğunda, kişi zamanla tükenmişlik hissine kapılabilir ve aile içindeki uyum zarar görebilir. Hayatınızda yalnızca işe odaklanmak yerine, iş stresinden uzaklaşıp rahatlayabileceğiniz, kendinizi ifade edebileceğiniz ve hem zihninizi hem de ruhunuzu dinlendirebileceğiniz alanlar ve fırsatlar oluşturmayı ihmal etmeyin.

8. Psikolojik destek alın

Tükenmişlik sendromuyla baş etmek için gerekli tedbirleri aldıktan birkaç ay geçmesine rağmen hala kendinizi mutsuz ve bitkin hissediyorsanız, bir psikologdan destek almayı düşünmekten çekinmeyin. Fiziksel bir rahatsızlıkta doktora gitmek ne kadar doğalsa, geçmeyen tükenmişlik hissini de aynı ciddiyetle ele almalı ve uzmandan yardım istemekten çekinmemelisiniz.